حسگرهای زیستی؛ گامی به‌سوی نسل نوین صنایع غذایی | ||
| مجله علوم و صنایع غذایی ایران | ||
| Volume 23, Issue 178, September 1405, Pages 250-265 PDF (690.55 K) | ||
| Document Type: مروری تحلیلی | ||
| DOI: 10.48311/fsct.2026.120406.83144 | ||
| Authors | ||
| هما بهمدی* 1; نگار روشنی دهلقی2; علی اکرامی3 | ||
| 1موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. | ||
| 2گروه علوم و صنایع غذایی، پردیس بین‌المللی ارس، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 3گروه پرستاری، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران | ||
| Abstract | ||
| حسگرهای زیستی یکی از نوآورانه‌ترین فناوری‌های چند دهه اخیر در حوزه صنایع غذایی است که با تلفیق دانش زیست‌فناوری، مهندسی مواد و علوم داده، امکان پایش دقیق، سریع و اقتصادی کیفیت و ایمنی مواد غذایی را فراهم کرده است. این سامانه‌ها براساس عناصر زیستی حساس مانند آنزیم‌ها، آنتی‌بادی‌ها یا DNA طراحی می‌شوند و قادرند حضور ترکیبات شیمیایی، عوامل بیماری‌زا و آلاینده‌ها را در غلظت‌های بسیار پایین تشخیص دهند. مطالعه حاضر به بررسی مبانی نظری، روند تاریخی و تحولات فناورانه حسگرهای زیستی در صنعت غذا می‌پردازد و کاربرد آن‌ها را در زمینه‌هایی همچون تشخیص آلودگی‌های میکروبی، کنترل کیفیت مواد اولیه، پایش زنجیره تأمین و توسعه بسته‌بندی‌های هوشمند تحلیل می‌کند. پیشرفت در حوزه‌های نانوفناوری، ریزسامانه‌ها، هوش مصنوعی و اینترنت اشیا موجب افزایش حساسیت و قابلیت اتصال این حسگرها به شبکه‌های پایش هوشمند شده است. با وجود مزایایی نظیر دقت بالا، هزینه پایین و عملکرد برخط، چالش‌هایی شامل پایداری زیستی، تجاری‌سازی و استانداردسازی همچنان پیش‌روی توسعه صنعتی آن قرار دارد. آینده این فناوری بر ادغام آن با سامانه‌های دیجیتالی، مواد زیست‌سازگار و فرآیندهای تولید پایدار استوار است؛ رویکردی که می‌تواند مسیر گذار به صنعت غذایی هوشمند، شفاف و ایمن را تسریع کند و گامی مؤثر در جهت تحقق امنیت غذایی جهانی باشد. | ||
| Keywords | ||
| حسگرهای زیستی; ایمنی مواد غذایی; نانوفناوری; بسته‌بندی هوشمند; پایش برخط | ||
| References | ||
|
| ||
|
Statistics Article View: 104 PDF Download: 104 |
||