نماگرایی و مفهوم اصالت در مرمت بدنه شهری؛ نگاهی انتقادی به مرمت ضلع جنوبشرقی میدان حسنآباد تهران | ||
| گفتمان طراحی شهری | ||
| Article 2, Volume 6, Issue 4 - Serial Number 54, Autumn 1404, Pages 19-31 PDF (998.87 K) | ||
| Document Type: مقاله پژوهشی | ||
| DOI: 10.48311/udd.2026.117955.82813 | ||
| Authors | ||
| اسما محسنیان; مهدی معتمدمنش* | ||
| گروه معماری، دانشکده هنر و معماری. دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| Abstract | ||
| هدف: ارزیابی انتقادی مداخله مرمتی دهه ۱۳۸۰ در ضلع جنوبشرقی میدان حسنآباد تهران و تبین تمایز میان «بازنمایی تصویری» صورتگرفته و «احیای اصیل» بافت شهری تاریخی بر اساس مفاهیم اصالت برخواسته از هویت معماری ایرانی. روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش توصیفی-تحلیلی انجام شد. دادهها از طریق مطالعه متون و منشورهای مرجع حفاظت، اسناد تاریخی و مشاهدات میدانی گردآوری و با ماتریس چهاربعدی اصالت (طراحی، مصالح، شیوه ساخت و بستر) تحلیل شدند. یافتهها: اگرچه مداخله در بُعد «بستر»، خوانایی بصری و خط آسمان میدان را تا حدی بازگرداند، اما در ابعاد دیگر ناموفق بود. در «طراحی»، پیوند ارگانیک نما با سازه و کارکرد برقرار نشد و پوسته افزوده به نقابی صرفاً تزئینی تبدیل شد. در «مصالح» و «شیوه ساخت» نیز استمرار مواد و جزئیات اصیل دیده نشد و پیوند معناشناختی نما-کالبد تضعیف گردید. نتیجهگیری: ارزیابی حاضر آشکار ساخت که مداخله صورتگرفته در ضلع جنوبشرقی میدان، با وجود بازگردانی نسبی تصویر بصری، به دلیل عدم توجه به ابعاد چندگانه اصالت و سازوکارهای هویتساز معماری ایرانی، نمونهای شاخص از مرمت شهری بدون توجه به مفهوم اصالت به شمار میرود. پژوهش حاضر تأکید میکند که توجه به ویژگیهای ذاتی و زمینهایِ هر اثر تاریخی سبب میشود تا تجربههای موفق مرمت در دیگر نقاط جهان لزوماً در بستری متفاوت به موفقیت منجر نشوند. کپیبرداری از رویکردهای ظاهرگرایانه غربی (مانند نماگرایی)، بدون واکاوی مبانی نظری و فرهنگیِ بومی کشورمان، محکوم به شکست در احیای اصیل هویت مکانی است. | ||
| Keywords | ||
| میدان حسنآباد; اصالت; نماگرایی; مرمت شهری; هویت معماری ایرانی | ||
| References | ||
|
| ||
|
Statistics Article View: 113 PDF Download: 82 |
||
| Number of Journals | 45 |
| Number of Issues | 2,196 |
| Number of Articles | 24,877 |
| Article View | 28,764,953 |
| PDF Download | 18,602,833 |