جایگاه گروه اسمی سنگین در زبان فارسی: شواهدی از شم زبانی گویشوران بومی | ||
| جستارهای زبانی | ||
| Article 8, Volume 9, Issue 1 - Serial Number 43, 1397, Pages 185-211 PDF (359.7 K) | ||
| Authors | ||
| حمیده معرفت1; مصطفی مهدیزاده* 2 | ||
| 1استاد زبانشناسی کاربردی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری زبانشناسی کاربردی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| Abstract | ||
| پژوهشهای پیشین در زمینۀ جایگاه گروه اسمی سنگین نشان میدهد که در زبانهای «فعل ـ مفعول» همانند انگلیسی، سازههای بلندتر پس از سازههای کوتاهتر (پسایندسازی) ظاهر میشوند؛ ولی در زبانهای «مفعول ـ فعل» همانند ژاپنی و کرهای، سازههای بلند قبل از سازههای کوتاه (پیشایندسازی) قرار میگیرند. در این گسترۀ پژوهشی، بررسی زبان فارسی میتواند جالب باشد؛ زیرا این زبان دارای توالی کلمهای نسبتاً آزاد است و از نظر موقعیت هسته در گروهها، هم هسته ـ آغاز و هم هسته ـ پایان است. پژوهشهایی که این پدیده را در فارسی بررسی کردهاند شواهدی مبنی بر پیشایندسازی گروه اسمی سنگین در این زبان یافتهاند؛ ولی غالب آنها از دادههای پیکرهای و عملکردی استفاده کردهاند که بیشتر نشاندهندۀ استفادۀ زبان در دنیای واقعی است. پژوهش حاضر علاوه بر بررسی دادههای عملکردی، با استفاده از آزمون قضاوت دستوری، شم زبانی فارسیزبانان را نیز تحلیل کرده است. نتایج حاصل از یک آزمون تولیدی عملکردمحور و یک آزمون قضاوت دستوری ـ که به 37 فارسیزبان داده شد ـ نشان میدهد با اینکه فارسیزبانان در آزمون قضاوت دستوری هم پیشایندسازی و هم پسایندسازی را قابل قبول میدانند، در آزمون تولیدی غالباً مفعول مستقیم را ـ که دارای نشانگر «را» است ـ بدون توجه به سنگینی آن قبل از مفعول غیرمستقیم قرار میدهند. این یافتهها از دو جنبه اهمیت دارند: 1. استفادۀ همزمان از دادههای تجربی و شم زبانی در پژوهشهای زبانی تصویر دقیقتری از پدیدۀ مورد بررسی فراهم میکند، و 2. در زبان فارسی میزان مشخص یا معین بودنِ مفعولِ مستقیم تناوب مفعولها را تعیین میکند نه سنگینی یا سبکی آنها. | ||
| Keywords | ||
| واژههای کلیدی: تناوب کلمهای; جابهجایی گروه اسمی سنگین; مفعول مستقیم/ غیرمستقیم; پیشایندسازی/ پسایندسازی; استفادۀ زبانی/ شم زبانی | ||
| References | ||
|
| ||
|
Statistics Article View: 337 PDF Download: 140 |
||
| Number of Journals | 45 |
| Number of Issues | 2,174 |
| Number of Articles | 24,685 |
| Article View | 25,124,265 |
| PDF Download | 17,793,478 |