تبیین و ارزیابی مؤلفه‌های کیفیت محیط در معماری بازار تاریخی ارومیه بر اساس ادراک کاربران و قضاوت خبرگان | ||
| گفتمان طراحی شهری | ||
| Volume 7, Issue 2 - Serial Number 26, Spring 1405, Pages 65-80 PDF (1.48 M) | ||
| Document Type: مقاله پژوهشی | ||
| DOI: 10.48311/udd.2026.118327.82816 | ||
| Authors | ||
| فرزاد ناصری فر1; معصومه عالم راثی* 2 | ||
| 1گروه معماری،واحد ارومیه،دانشگاه آزاد اسلامی،ارومیه،ایران | ||
| 2استادیار، گروه معماری، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران | ||
| Abstract | ||
| بازارهای تاریخی ایران از مهم‌ترین فضاهای شهری–معماری‌اند که نقشی فراتر از کارکرد اقتصادی در شکل‌گیری تعاملات اجتماعی و هویت فرهنگی ایفا می‌کنند. بازار تاریخی ارومیه، به‌عنوان یکی از کهن‌ترین بازارهای شمال‌غرب ایران و هسته‌ی بافت تاریخی شهر، دارای ارزش‌های کالبدی و فضایی است. تحولات شهری معاصر، فرسودگی کالبدی، مداخلات غیرهمگون و افت امنیت محیطی موجب کاهش کیفیت محیط و تضعیف تجربه کاربران شده است؛ ازاین‌رو، شناسایی مؤلفه‌های کیفیت محیط و اولویت‌بندی مداخلات لازم است.پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تجربی کیفیت محیط بازار تاریخی ارومیه و اولویت‌بندی مؤلفه‌های بهبود آن، با رویکردی ترکیبی انجام شد. داده‌ها از طریق پرسش‌نامه‌ای شامل سی گویه در شش مؤلفه اصلی از کاربران گردآوری و با تحلیل عاملی اکتشافی بررسی شد. هم‌زمان، برای تعیین اهمیت نسبی مؤلفه‌ها، از قضاوت خبرگان و روش تحلیل (AHP) استفاده گردید.نتایج نشان می‌دهد کیفیت محیط بازار از دید کاربران در سطح «متوسط رو به مطلوب» است (میانگین ۳٫۰۲). بیشترین امتیاز به «رضایت کلی» (۳٫۱۰) و «اجتماعی–ادراکی» (۳٫۰۵) و کمترین به «امنیت–ایمنی» (۲٫۹۴) تعلق دارد. نتایج AHP نیز اهمیت بالای رضایت کلی (۰٫۳۰۱)، اجتماعی–ادراکی (۰٫۲۵۱) و کالبدی–معماری (۰٫۱۸۴) را تأیید می‌کند. در مجموع، یافته‌ها بر ضرورت بهبود کالبدی–معماری، ارتقای عملکرد فضایی و تقویت امنیت و تجربه ادراکی کاربران به‌عنوان راهبردهای اولویت‌دار تأکید دارد. | ||
| Keywords | ||
| کیفیت محیط; بازار تاریخی; ارومیه; ادراک کاربران | ||
| References | ||
|
| ||
|
Statistics Article View: 652 PDF Download: 157 |
||