تببین رویکردی جامع در برنامه ریزی کاربری های آموزشی با هدف بهبود کیفیت زیست پذیری محله نمونه موردی : محله بهارستان شاهرود | ||
| گفتمان طراحی شهری | ||
| Articles in Press, Accepted Manuscript, Available Online from 31 January 2026 | ||
| Document Type: مقاله پژوهشی | ||
| DOI: 10.48311/udd.2026.118815.82818 | ||
| Authors | ||
| اسلام کرمی* 1; مجید قلیان اول2 | ||
| 1استادیار دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران. | ||
| 2دانشگاه صنعتی شاهرود. دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی | ||
| Abstract | ||
| این پژوهش با هدف ارزیابی زیستپذیری محله بهارستان شهر شاهرود از طریق برنامهریزی کاربری اراضی شهری و تمرکز بر کاربریهای آموزشی انجام شد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی با رویکرد ترکیبی بود و معیارهای ارزیابی (مکانیابی، اولویت سازگاری، نوع ارتباط، کمی، اجتماعی، زیستمحیطی، کالبدی و کیفی) از ادبیات و منابع تخصصی استخراج گردید. دادهها با استفاده از نرمافزار GIS (تحلیل دسترسی، شعاع خدماتی و سرانه)، مشاهده میدانی و چکلیستها جمعآوری شد. یافتهها نشان داد شبکه آموزشی محله (۲ مهدکودک، ۳ مدرسه ابتدایی، ۱ مدرسه راهنمایی و ۱ هنرستان) دارای نقاط قوت مهمی نظیر شعاع خدماتی مناسب (۵۰۰ تا ۱۲۰۰ متر)، همجواری مطلوب با فضای سبز و بافت مسکونی، دسترسی پیاده مؤثر و عدم آلودگی محیطی است. با این حال، چالشهای جدی شامل کمبود سرانه در مهدکودک (۱۶۲۰ مترمربع)، راهنمایی (۲۹۳۳ مترمربع) و هنرستان (۱۱۱۴ مترمربع)، تمرکز بیش از حد در محورهای پرتردد (ایجاد ترافیک شدید)، ضعف ایمنی ترافیکی، نظارت شبانه پایین، تنوع کاربری ناکافی و تباین بصری ضعیف مشاهده شد. مدارس ابتدایی با مازاد سرانه (۶۰۳۳ مترمربع) بالاترین امتیاز (۳.۸۷) و مهدکودک و هنرستان پایینترین امتیاز (۳.۲۵) را کسب کردند. تحلیل SWOT نقاط قوت مانند پوشش خدماتی گسترده و همگرایی عملکردی و ضعفهایی نظیر ترافیکزایی بالا و نبود کاربریهای فرهنگی مکمل را شناسایی کرد. نتایج تأکید دارد که مکانیابی و برنامهریزی بهینه کاربریهای آموزشی میتواند زیستپذیری را از طریق ارتقای عدالت فضایی، ایمنی، تعاملات اجتماعی و کیفیت محیطی بهبود بخشد. راهکارهای پیشنهادی شامل افزایش سرانهها، بازتوزیع مراکز، تقویت دسترسی ایمن پیاده و دوچرخه، ارتقای هویت کالبدی و توسعه کاربریهای مکمل فرهنگی-ورزشی است. | ||
| Keywords | ||
| زیست پذیری; کاربری اراضی; برنامه ریزی کاربری اراضی; شاهرود; کاربری آموزشی | ||
|
Statistics Article View: 146 |
||
| Number of Journals | 45 |
| Number of Issues | 2,196 |
| Number of Articles | 24,877 |
| Article View | 28,786,204 |
| PDF Download | 18,604,398 |