بررسی بازتاب تفکر مقیاسی در فرهنگ ایران براساس الگوی مفهومی تحلیل زباهنگ | ||
| جستارهای زبانی | ||
| Articles in Press, Accepted Manuscript, Available Online from 21 January 2026 | ||
| Document Type: مقالات علمی پژوهشی | ||
| DOI: 10.48311/lrr.2026.114647.0 | ||
| Authors | ||
| رضا پیشقدم1; شیما ابراهیمی* 2 | ||
| 1استاد آموزش زبان انگلیسی، کالج گلف، مسقط، عمان؛ مؤسسه تحقیقات و توسعه RCUP، دبی، امارات متحده عربی | ||
| 2دانشیار آموزش زبان فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| Abstract | ||
| تفکر مقیاسی، مفهومی نوین در حوزۀ روانشناسی شناختی و جامعهشناسی فرهنگی است که بر تحلیل چندلایهای، دقت، کلنگری، سنجش اثرات و پیچیدگی پدیدهها تأکید دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی بازتاب تفکر مقیاسی در فرهنگ ایران براساس الگوی مفهومی تحلیل زباهنگ است. در این پژوهش، از رویکرد کیفی و روش تحلیل زباهنگ بهره گرفته شد تا نمودهای زبانی این نوع تفکر در گفتمانهای روزمرۀ فارسی، اشعار و ضربالمثلها مورد واکاوی قرار گیرد. دادهها شامل نمونههایی از زباهنگهای مرتبط با پنج مؤلفۀ تفکر مقیاسی (مقیاس، تأثیر، پیچیدگی، کلنگری و دقت) است که از متون فرهنگی و زبان گفتاری گردآوری شد. سپس این زباهنگها با تکیه بر عناصر تحلیلی الگوی مفهومی تحلیل زباهنگ بررسی شدند. یافتهها نشان داد که اگرچه فرهنگ ایران از میراث غنی در حوزۀ تفکر مقیاسی، تحلیلی و کلنگر برخوردار است، اما در عمل روزمره گاه گرایشهایی به سادهسازی، قضاوتهای آنی و واکنشهای هیجانی نیز مشاهده میشود. این دوگانگی، فرهنگ ایران را در وضعیت میانمیدانی قرار میدهد که نیازمند بازاندیشی و مداخلۀ تربیتی در سطوح آموزشی و رسانهای است. این مطالعه، کاربردی نوین از تحلیل زبان برای شناخت گرایشهای فرهنگی ارائه میدهد و میتواند در طراحی سیاستهای زبانی، هویتی، مدیریتی، تربیتی و تلاش برای دستیابی به تعالی فرهنگی مؤثر واقع شود. | ||
| Keywords | ||
| تفکر مقیاسی; زباهنگ; الگوی مفهومی تحلیل زباهنگ; فرهنگ ایران; گرایش فرهنگی | ||
|
Statistics Article View: 79 |
||
| Number of Journals | 45 |
| Number of Issues | 2,196 |
| Number of Articles | 24,880 |
| Article View | 28,838,773 |
| PDF Download | 18,609,419 |