بررسی کهنالگوی سفر قهرمان در فیلم «یک تکه نان» با رویکرد جوزف کمبل | ||
| فصلنامه نقد ادبی | ||
| Volume 18, Issue 72, Autumn 1404, Pages 244-283 PDF (645.13 K) | ||
| Document Type: پژوهشی -نظری اصیل | ||
| DOI: 10.48311/lcq.2025.108583.0 | ||
| Authors | ||
| مجید هوشنگی* 1; فاطمه سلیمان بیکی2 | ||
| 1استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران | ||
| 2کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. | ||
| Abstract | ||
| نقد کهنالگویی نگرشی نوین به ساحت ادبیات و هنر است که به دنبال درک بنمایهها و دادههای مبنایی در ناخودآگاه تاریخی بشر و متعاقباً ذهن هنرمند بهصورت امری فعال بوده و در روابطی میان دانشهای روانشناسی، انسانشناسی و هنر، با محوریت نظریات یونگ شکل گرفته است. در ادامۀ این تئوری، جوزف کمبل (۱۹۰۴-۱۹۸۷م)، محقق اسطورهشناس آمریکایی، بر این باور بود که ناخودآگاه جمعی بشری، به خلق الگوی خاص و متحد در داستانهای ملل منتج خواهد شد که این امر فراتر از اختلافات فرهنگی و تاریخی و ... است. او یکی از این الگوها را کهنالگوی سفر قهرمان نامید که قهرمان در مسیر تکامل خود، پس از عبور از سه مرحلۀ دعوت، تشرف و بازگشت، سیر حرکت متعالی یا هبوطی خود را کامل خواهد کرد. از سوی دیگر، فیلم «یک تکه نان» روایت سلوک قهرمانی است که در سفر خود به مقصدی متعالی، پس از طی مراحلی به مقام کمال و فنا میرسد. لذا این پژوهش با روشی توصیفی ـ تحلیلی این روایت را با رویکرد سفر قهرمان بازخوانی کرده و به این نتایج دست یافته است که قهرمان بهخاطر ساختار عرفانی و محوریت مقوله فنا در این حوزۀ معرفتی، سفر فیزیکال خود را ناتمام رها کرده و در مرحلۀ بازگشت متوقف میشود. از سویی، مؤلف این روایت، سفر عرفانی چهارگانه را ناکام نگذاشته و قهرمان را در وجه فیزیکال در مرحلۀ تشرف به کمال رسانده و در بعد سیر الی العباد، نوعی دگردیسی و پیکرگردانی در قهرمان داستان از قیس به عزیزخانم شکل خواهد داد. درحقیقت عزیزخانم، نمود وجه معنوی قهرمان است که سفر قهرمان در مرحلۀ بازگشت را کامل خواهد کرد. | ||
| Keywords | ||
| نقد اسطورهای، کهنالگو، سفر قهرمان، فیلم، « ؛ ؛ ؛ ؛ یک تکه نان» | ||
| References | ||
|
| ||
|
Statistics Article View: 263 PDF Download: 21 |
||
| Number of Journals | 45 |
| Number of Issues | 2,196 |
| Number of Articles | 24,877 |
| Article View | 28,779,654 |
| PDF Download | 18,603,865 |