بررسی ترجمه ازبکی طوماری نقالی به نام شاهنامه خاموشی | ||
| پژوهشهای ادبی | ||
| Article 5, Volume 21, Issue 83, Winter 1403, Pages 115-136 PDF (506.32 K) | ||
| Document Type: مقالات علمی پژوهشی | ||
| DOI: 2634.21.83.115 | ||
| Authors | ||
| وحید رویانی* ; کمالالدین آرخی | ||
| دانشگاه گلستان | ||
| Abstract | ||
| شاهنامه خاموشی، یکی از ترجمههای شاهنامه به زبان ترکی ازبکی است که توسط ملا خاموش یا خاموشی در سال 1164 انجام شده و روایت آن با روایت طومار ترکیای که قبلاً معرفی شده است، اندکی تفاوت دارد. نویسندگان در این پژوهش قصد دارند ابتدا با مقایسه شاهنامه خاموشی با شاهنامه فردوسی نشان دهند آیا چنان که این اثر شهرت یافته، ترجمه شاهنامه است یا خیر؟ و سپس به بررسی ویژگیهای ساختاری و نوع ترجمه این اثر بپردازند. نتیجه پژوهش نشان میدهد که برخلاف تصور پژوهشگران، این اثر ترجمه شاهنامه فردوسی نیست و داستانهای آن به لحاظ کوتاه و بلند بودن روایت، نام قهرمانان و نوع حوادث و... با شاهنامه تفاوت دارد و حتی روایت هجونامه با روایتهای قبلی هماهنگی ندارد و روایتی جدید به حساب میآید. همچنین برخی از ویژگیهای این اثر از جمله ذکر انواع گزارههای قالبی و توصیفگرها به زبان فارسی در متن ازبکی، کاربرد فراوان آیات قرآن و احادیث، اشاره به پیامبران و اساطیر سامی و اسلامی، کاربرد ابیاتی غیر از ابیات شاهنامه به زبان فارسی و... نشان میدهد که این اثر ترجمه طوماری نقالی است که مترجم به شیوه ترجمه آزاد، آن را به ترکی ازبکی برگردانده و در قسمتهایی از داستانها، آیات و احادیث و یا ابیاتی را از خود و یا دیگران به متن افزوده است. | ||
| Keywords | ||
| طومار نقالی; شاهنامه; ترکی ازبکی; خاموشی | ||
|
Statistics Article View: 231 PDF Download: 114 |
||
| Number of Journals | 45 |
| Number of Issues | 2,196 |
| Number of Articles | 24,877 |
| Article View | 28,765,888 |
| PDF Download | 18,602,912 |