نقد آزادی اراده انسان در مثنوی معنوی | ||
| پژوهشهای ادبی | ||
| Article 6, Volume 6, Issue 25, 1388, Pages 139-156 PDF (237.72 K) | ||
| Document Type: مقالات علمی پژوهشی | ||
| Author | ||
| دکتر رامین محرمی* | ||
| دانشگاه محقق اردبیلی | ||
| Abstract | ||
| نقد و بیان محاسن و معایب اختیار انسان از دیدگاه عرفانی مولوی موضوع اصلی این مقاله است. با تحلیل ابیات مربوط به اختیار انسان در مثنوی، ابعاد مختلف دیدگاه مولوی درباره اختیار روشن شده است. مولوی با عقیده اختیار انسان موافق است؛ اختیاری که سبب هدایت و رستگاری انسان میشود، اما اختیاری را که سبب سرکشی و دور شدن از حقیقت گردد، نمیپذیرد. او با اینکه جبر عرفانی را نیز در مفهوم فنای اراده بنده و معیت با حق در کنار اختیار قبول میکند، اختیار را لایق و برازنده مقام اولیای خدا و انسانهای کامل میداند؛ زیرا اختیار، انسان را اشرف مخلوقات ساخته است. او بعد از اثبات اختیار انسان به شکایت از اختیار میپردازد؛ زیرا اختیار، عامل ابتلای انسان شده، و عالم را به دو قطب خیر و شر تقسیم نموده، و انسان را از بزم حضور خداوند دور نگه داشته است. از دیدگاه مولوی، امانتی که خداوند در روز الست به انسان داد، همان اختیار است. | ||
| Keywords | ||
| کلید واژهها: جبر و اختیار; جبر محمود; کلام اسلامی; عرفان اسلامی; مثنوی معنوی | ||
|
Statistics Article View: 256 PDF Download: 91 |
||
| Number of Journals | 45 |
| Number of Issues | 2,174 |
| Number of Articles | 24,684 |
| Article View | 25,070,519 |
| PDF Download | 17,773,222 |