رستم را که کشت؟ بهمن یا شغاد تحلیل منابع داستان فرجام رستم برپایه تطبیق اسناد رسمی و عامیانه | ||
| فرهنگ و ادبیات عامه | ||
| Article 11, Volume 9, Issue 41, 1400, Pages 285-320 PDF (1.63 M) | ||
| Document Type: پژوهشی اصیل | ||
| Authors | ||
| فرزاد قائمی* ; فرزاد قائمی* | ||
| دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| Abstract | ||
| داستان «فرجام رستم» در شاهنامه و غررالسیر ثعالبی متفاوت با همه منابع دیگر است. در منابع، چهار شکل کشتن به دست بهمن، مرگ طبیعی، مرگ هر دو حریف در پایان جنگ با اسفندیار، و کشتن به دست شغاد دیده میشود. نقد منابع نشان میدهد این داستان در خداینامه نبوده، از طریق کتاب مستقل رستم و اسفندیار و دو کتاب سیکسران و پیکار، در عصر نهضت ترجمه وارد منابع اسلامی شده است. تفاوت راوی داستان (آزادسرو) با راویان شاهنامه ابومنصوری و گمنامی «شغاد» در منابع، خاستگاه داستان را مبهم کرده است. این جستار با توجه به تداوم محتویات کهن در منابع عامیانه، در کنار نقد منابع رسمی، نقش بهمن در قتل رستم در طومارهای نقالی و حماسههای گفتاری و درنهایت، روایت خوسفی در خاوراننامه در سده نهم هجری را که محتوی افکندن رستم در چاههای بهمن بوده، تحلیل و ثابت کرده است که کشنده رستم در کهنترین منابع کسی جز بهمن نبوده، برای کاستن از تحقیر کشته شدن وی بهدست شاه کیانی، گناهش در سیمای یک برادر ناتنی فرافکنی شده است. | ||
| Keywords | ||
| فرجام رستم; شغاد (شغای); بهمن; منابع شاهنامه; حماسه عامیانه (شفاهی); خاوراننامه | ||
|
Statistics Article View: 324 PDF Download: 131 |
||
| Number of Journals | 45 |
| Number of Issues | 2,196 |
| Number of Articles | 24,877 |
| Article View | 28,768,119 |
| PDF Download | 18,603,259 |