کارکردهای متمایز قافیه و ردیف دوبیتی های عامه در لفظ و معنا | ||
| فرهنگ و ادبیات عامه | ||
| Article 7, Volume 4, Issue 10, 1395, Pages 165-189 PDF (496.25 K) | ||
| Author | ||
| محمد مرادی* | ||
| استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز | ||
| Abstract | ||
| بررسی جنبههای ساختاری و عناصر شاعرانه در دوبیتیها، بهدلیل جایگاه آن در اتصال شعر رسمی و عامه، میتواند برخی از ویژگیهای متمایز این دو حوزه را تبیین کند. باتوجه به اهمیت نقش قافیه و ردیف در این قالب، در این مقاله به روش تحلیلی- مقایسهای، ضمن بررسی بیش از 3،000 دوبیتی عامه، زوایایی چون شباهتها و تفاوتهای لفظی و معنایی و تسامحهای مرسوم در موسیقی کناری آنها، متناسب با تفاوت اقلیم، تحلیل و با ادب رسمی مقایسه شده است. خلاف جلوههای جغرافیایی، روستایی، فردی و طبیعی، مباحث ایدئولوژیک، فلسفی، اجتماعی و شهری در موسیقی کناری دوبیتیهای عامه نمود ندارد. از جنبههای تمایز کلهفریادهای خراسان، نگاه نسبتاً زمینی به معشوق و اشارۀ مستقیم به نام زنان در جایگاه ردیف است. همچنین در شروهها، اصرار بر برخی التزامهای آوایی و همچنین استفاده از تلمیح و جناس (بهویژه جناس مرکب) بسامد بسیاری دارد. از تسامحهای لفظی مرسوم در قافیهگزینی، شگردهایی همچون استفاده از ردیف به جای قافیه، رعایتنکردن حرف قبل از روی، تکیه بر حرف یکسان قبل از روی، استفاده از ضمایر، شناسهها به جای قافیه و حذف صامت میانی، ویژۀ شعر عامه است و در دوبیتیهای رسمی کمتر از آنها استفاده شده است. | ||
| Keywords | ||
| دوبیتی; شروه; کلهفریاد; قافیه و ردیف; حرف روی | ||
| References | ||
|
| ||
|
Statistics Article View: 227 PDF Download: 100 |
||
| Number of Journals | 45 |
| Number of Issues | 2,196 |
| Number of Articles | 24,877 |
| Article View | 28,764,862 |
| PDF Download | 18,602,829 |