فلسفه و نظریه ادبی تأملی در انحای ادای سهم فلسفه به نظریه ادبی | ||
| فصلنامه نقد ادبی | ||
| Article 1, Volume 5, Issue 17, 1391, Pages 1-30 PDF (354.9 K) | ||
| Author | ||
| امید همدانی* | ||
| استادیار نظریه و نقد ادبی. گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| Abstract | ||
| ماهیت نظرورزانه نظریه ادبی و پیوند آن با فلسفه به ویژه در زمانه ما به طرق گوناگون مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. این مقاله بی آنکه پژوهشی پیشینی درباب انحای پیوند میان فلسفه و نظریه ادبی باشد، سعی در روشن کردن پسینی ادای سهم فلسفه به نظریه ادبی دارد و می کوشد نشان دهد فلسفه- برخلاف نظرگاه عمل گرایانه رورتی که معتقد است چیزی به نام بنیادهای عینی معنا یا تفسیر وجود ندارد که اندیشه فلسفی روشنگر آن باشد و از همین رو نیازی نیست تا نظریه پردازان ادبی، عمیقاً فلسفه را کاشف و روشنگر مباحث نظریه ادبی به شمار آورند- چگونه می تواند به نظریه ادبی مدد رساند. نویسنده به دنبال موجّه کردن این نظرگاه است که فلسفه دست کم می تواند به چهار طریق عمده و در چهار مسئله، ادای سهمی به نظریه ادبی داشته باشد و درواقع کل مقاله بسط و تبیین این چهار مسئله است: 1. فلسفه به مثابه نظریه ای درباب جایگاه هستی شناختی ادبیات و همچون گشاینده راهی به سوی درک و فهم وضع هستی شناختی متون ادبی؛ 2. رفتارگرایی فلسفی و حلّ مسئله رسیدن به ذهن مؤلف؛ 3. فلسفه به مثابه پژوهشی در بنیادهای نظریه ادبی که می تواند به درک و فهم بهتر بنیادهای نظریه ادبی منتهی شود؛ 4. فلسفه به مثابه رویکردی انتقادی به نسبیت معرفتی ناشی از نظریه های ادبی مدرن. در پایان بحث، نویسنده نتیجه می گیرد که با پذیرش دخالت فلسفه در همین چارچوب هم دلایل کافی برای نپذیرفتن نظرگاه رورتی وجود دارد. | ||
| Keywords | ||
| فلسفه; عملگرایی رورتی; جایگاه هستیشناختی ادبیات; رفتارگرایی فلسفی; ذهن مؤلف; نظریه ادبی; بنیانهای نظریه ادبی; رویکرد انتقادی به نظریه ادبی | ||
| References | ||
|
| ||
|
Statistics Article View: 409 PDF Download: 117 |
||
| Number of Journals | 45 |
| Number of Issues | 2,196 |
| Number of Articles | 24,877 |
| Article View | 28,794,472 |
| PDF Download | 18,605,240 |