رانت منابع طبیعی و توسعه مالی: آزمون فرضیه نفرین منابع مالی در ایران | ||
| پژوهش ها و چشم اندازهای اقتصادی | ||
| Article 4, Volume 24, Issue 4, 1403, Pages 69-103 PDF (1.91 M) | ||
| DOI: 10.22034/24.4.69 | ||
| Authors | ||
| مجید آقایی* 1; مهدیه رضاقلی زاده2; محمد عبدی سیدکلایی3; روا موسوی4 | ||
| 1دانشیار اقتصاد مالی و عضو هیئت علمی دانشگاه مازندران، مازندران، ایران | ||
| 2دانشگاه مازندران | ||
| 3دانشیار اقتصاد توسعه و عضو هیئت علمی دانشگاه مازندران، مازندران، ایران | ||
| 4دانشجوی دکتری اقتصاد مالی دانشگاه مازندران، مازندران، ایران | ||
| Abstract | ||
| در این مطالعه به بررسی ارتباط بین فراوانی منابع طبیعی (رانت منابع) و توسعه مالی به منظور آزمون فرضیه نفرین منابع مالی در ایران طی دوره زمانی 1990 تا 2021 با استفاده از دادههای سالیانه جمعآوریشده از بانک جهانی پرداخته شد. برآورد ارتباط بین متغیرها در این مطالعه با استفاده از الگوهای خودرگرسیون با وقفههای توزیعی خطی (ARDL) و غیرخطی (NARDL) صورت گرفته است؛ همچنین، به منظور اطمینان از درستی نتایج بهدست آمده از تخمینزن حداقل مربعات معمولی پویا (DOLS) نیز استفاده گردید. در این مطالعه به منظور بررسی دقیقتر تأثیر رانت منابع بر اجزای مختلف سیستم مالی از سه شاخص مختلف توسعه مالی بهصورت شاخص توسعه بانکی، شاخص توسعه بازار سهام و شاخص توسعه مالی کل در مدلسازی استفاده شده است. نتایج حاصل از این تحقیق بیانگر این است که تأثیر رانت منابع بر شاخص توسعه بانکی در ایران طی دوره مورد بررسی و در بلندمدت مثبت و معنیدار است و فرضیه موهبت منابع مالی در بخش بانکی ایران تأیید میشود؛ درحالی که براساس نتایج بهدست آمده نمیتوان شواهدی مبنی بر وجود یا عدم وجود فرضیه نفرین منابع مالی با توجه به شاخص توسعه بازار سهام و شاخص توسعه مالی کل طی دوره مورد بررسی یافت. نتایج بهدست آمده در الگوی ARDL خطی با توجه به الگوی NARDL و DOLS نیز تأیید میشود. بر اساس تخمین مدل NARDL تأثیر شوکهای مثبت ناشی از منابع طبیعی بر شاخص توسعه بانکی بیشتر از شوکهای منفی است. تأثیر کیفیت نهادی بر شاخص توسعه بانکی، شاخص توسعه بازار سهام و شاخص کل توسعه مالی در بلندمدت مثبت و معنیدار است و نشاندهندۀ این است که تقویت نهادها در کشور میتواند بر استفاده کارآ و مناسب از منابع طبیعی در توسعه مالی کشور مؤثر باشد. با توجه به نتایج تحقیق و اثرات سرریز درآمدهای حاصل از منابع طبیعی بر رشد اقتصادی و توسعه مالی در کشور ایران بهعنوان کشور صادرکننده نفت، سیاستگذاری مناسب در این زمینه بسیار ضروری بهنظر میرسد. در این راستا مرور تجربه کشورهای موفق نظیر نروژ و بوتسوانا جهت سیاستگذاری میتواند مفید باشد | ||
| Keywords | ||
| نفرین منابع مالی; توسعه مالی; رانت منابع | ||
| References | ||
|
| ||
|
Statistics Article View: 369 PDF Download: 211 |
||
| Number of Journals | 45 |
| Number of Issues | 2,196 |
| Number of Articles | 24,878 |
| Article View | 28,796,698 |
| PDF Download | 18,605,460 |