ارزیابی اثرگذاری پوشش‌سبز بر آلودگی هوا و نرخ مرگ ‌و میر در شهر تهران

کیانی, کامیاب; زندیه, مهدی; مدی, حسین; ضرابی, محمد مهدی; آزموده, مریم

doi:10.48311/bsnt.2025.23866

	ارزیابی اثرگذاری پوشش‌سبز بر آلودگی هوا و نرخ مرگ ‌و میر در شهر تهران
نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی
Article 6, Volume 15, Issue 2 - Serial Number 50, 1404, Pages 111-142 PDF (2.52 M)
DOI: 10.48311/bsnt.2025.23866
Authors
کامیاب کیانی¹; مهدی زندیه^* ²; حسین مدی³; محمد مهدی ضرابی⁴; مریم آزموده⁵
¹پژوهشگر دکتری معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
²استاد گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
³دانشیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
⁴دانشیار گروه مهندسی علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
⁵استادیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
Abstract
اهداف: این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل تأثیر پوشش سبز شهری، به‌ویژه درختان، بر کاهش آلودگی هوا و نرخ مرگ‌ومیر ناشی از آلودگی هوا در مناطق ۲۲گانه تهران انجام شد. مطالعه به‌دنبال شناسایی نابرابری‌های زیست‌محیطی در توزیع پوشش سبز و ارائه راهکارهایی برای بهبود کیفیت هوا و سلامت عمومی ساکنان تهران بود، با تأکید بر نقش پوشش گیاهی در کاهش اثرات مخرب آلاینده‌ها بر بیماری‌های تنفسی و قلبی‌عروقی. روش ها: روش پژوهش مبتنی بر شبیه‌سازی‌های پیشرفته با استفاده از ابزار کنوپی و مدل پراکنش آلودگی بود. آلاینده‌های مورد بررسی شامل ذرات معلق ریز (PM2.5)، ذرات معلق درشت (PM10)، مونوکسید کربن (CO)، دی‌اکسید نیتروژن (NO2)، اوزون (O3) و دی‌اکسید گوگرد (SO2) بودند. داده‌های پوشش سبز، غلظت آلاینده‌ها و اثرات آن‌ها بر سلامت عمومی در مناطق مختلف تحلیل شد و همبستگی داده ها مورد سنجش قرار گرفت است. یافته‌ها: منطقه ۲۲ با سرانه فضای‌سبز ۶۲.۹۲ مترمربع و تصفیه مقادیر بالای آلاینده‌‌ها، تأثیر ۶۰.۸۰ درصدی در کاهش مرگ‌ومیر شهر تهران داشت. مناطق ۱ و ۴ نیز با تأثیرات ۱۳.۲۴ و ۱۲.۸۲ درصد عملکرد مطلوبی نشان دادند. در مقابل، مناطق ۷، ۸، ۹، ۱۰ و ۱۲ با سرانه فضای سبز پایین (۰.۷۶ تا ۲.۵۸ مترمربع) تأثیر زیر ۰.۱ درصد داشتند. نتیجه‌گیری: پوشش سبز، به‌ویژه در مناطق با سرانه بالا، نقش کلیدی در کاهش آلودگی هوا و مرگ ‌و میر دارد. توسعه هدفمند فضاهای سبز در مناطق کم‌برخوردار، به‌ویژه مناطق مرکزی و جنوبی، همراه با کاهش انتشار آلاینده‌ها، برای پایداری شهری و سلامت عمومی ضروری است.
Keywords
پوشش سبز; آلودگی هوا; مرگ‌ و میر; تهران; ذرات معلق; کیفیت هوا; پایداری شهری
References

Statistics Article View: 401 PDF Download: 216

Statistics

Number of Journals	45
Number of Issues	2,174
Number of Articles	24,685
Article View	25,085,611
PDF Download	17,781,862