گونهشناسی گفتارهای قالبی در چرند و پرند دهخدا | ||
| جستارهای زبانی | ||
| Article 9, Volume 12, Issue 6 - Serial Number 66, 1400, Pages 271-298 PDF (483.98 K) | ||
| Document Type: مقالات علمی پژوهشی | ||
| DOI: 10.52547/LRR.12.6.9 | ||
| Authors | ||
| سعیده بیرجندی* 1; رضا شجری2; علی رضا فولادی2; امیر حسین رسول نیا3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه کاشان، پردیس خواهران، کاشان، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران | ||
| 3استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه کاشان، کاشان. ایران | ||
| Abstract | ||
| گفتار قالبیشده بخشی از یک زبان است که میتواند حامل معانی و مصادیق متعددی باشد. گفتارهای قالبیشده معمولاً بهصورت ضربالمثل، کنایه، اصطلاحات و زبانزدها و بیشتر در زبان محاوره بهکار میروند و نقش مؤثری در ارتباطهای اجتماعی و گسترش زبان از لحاظ ساختاری و مفهومی دارند و بخشی از هویت، فرهنگ و تاریخ هر جامعه هستند که شناخت آنها موجب شناخت بهتر فرهنگ، زیرساختها و تحولات زبانی هر جامعه زبانی میشود و تحلیل آنها در یک متن نیز موجب شناخت بهتر زوایای پنهان و سبک آن متن میشود. در مقالات دهخدا، گونههای مختلفی از گفتارهای قالبی وجود دارد که در بطن هر یک از آنها، مفاهیم عمیق اجتماعی، فرهنگی و زبانی نهفته است که شناخت آنها به شناخت سبک و زبان مقالات دهخدا و جامعۀ روزگار او کمک میکند. هدف از پژوهش حاضر که با روش کیفی (تحلیلی ـ توصیفی) انجام میشود، تحلیل و بازشناسی گونههای قالبیشده در چرندوپرند دهخدا در سه دسته ضربالمثل، کنایه، اصطلاحات و زبانزدهاست. این پژوهش به منظور بررسی کاربرد این ساختها در چرندوپرند و تأثیر آنها بر زبان و سبک این مقالات انجام میشود. نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد که دهخدا با استفاده از این ساختهای قالبی، اوضاع و شرایط جامعۀ خود را ترسیم کرده و مطالبش را با سرعت و در عین حال بهصورت فشرده و عمیق به مخاطب منتقل کرده است. استفاده از این ساختها موجب شده تا نثر چرندوپرند به زبان محاورهای نزدیک شود. همچنین بررسیها نشان میدهد که اصطلاحات و زبانزدها (220 مورد)، کنایه (81 مورد) و ضربالمثل (51 مورد)، به ترتیب پرکاربردترین گونههای ساختهای قالبی در مقالات دهخدا هستند. | ||
| Keywords | ||
| چرندوپرند; دهخدا; گفتار قالبی; عصر مشروطه | ||
| References | ||
|
| ||
|
Statistics Article View: 381 PDF Download: 127 |
||
| Number of Journals | 45 |
| Number of Issues | 2,174 |
| Number of Articles | 24,685 |
| Article View | 25,081,714 |
| PDF Download | 17,779,659 |