دوره 7، شماره 25 - ( 1398 )                   جلد 7 شماره 25 صفحات 53-79 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Hassanli K, Zenhari Z. Investigating the new origins of folk tales in “ Shahre – Sangestan’s’’ poem by Mehdi Akhavan Sales . CFL. 2019; 7 (25) :53-79
URL: http://journals.modares.ac.ir/article-11-23433-fa.html
حسن‌لی کاووس، زنهاری زینب. بازیابی خاستگاه‌های تازه از قصه‌های عامه در شعر «قصۀ شهر سنگستان» از مهدی اخوان‌ثالث. فرهنگ و ادبیات عامه. 1398; 7 (25) :53-79

URL: http://journals.modares.ac.ir/article-11-23433-fa.html


1- دانشگاه شیراز
2- دانشگاه شیراز ، zr.zenhari@gmail.com
چکیده:   (620 مشاهده)
«قصۀ شهر سنگستان» از اشعار پرآوازۀ مهدی اخوان‌ثالث است. قصه روایت شهریاری است که همۀ ساکنان شهرش به سنگ بدل شده‌اند و او در پی راه چاره‌ای برای نجات آن‌هاست. از شخصیت‌های این شعرِ روایی دو کبوترند که از سرگذشت شهریار آگاهند و راه رهایی را به او می‌نمایانند. در این پژوهش با روش تحلیل محتوا، خاستگاه بن‌مایۀ «غیب‌گویی پرنده» در فرهنگ عامه و ادبیات فارسی (در ۳۷۰ داستان عامیانه و صد منظومۀ عاشقانه) بررسی شده است. با تأمل در نمونه‌های مشابه می‌توان گفت که این بن‌مایه در سه دسته جای می‌گیرد: ۱. بازگفتِ سرگذشت قهرمان از زبان پرنده؛ ۲. پی‌بردن به خاصیت جادویی درخت از زبان پرنده؛ ۳. تبدیل ‌شدن دختر به پرنده که ساختار دستۀ اول به شعر اخوان‌ثالث نزدیک‌تر است. نمونه‌هایی مشابه با روایت اخوان‌ثالث به‌ویژه در قصه‌های عامه وجود دارند که می‌توانند پیشینه‌ای روشن برای بازپردازی اخوان‌ثالث در روایت «قصۀ شهر سنگستان» باشند. با اینکه دو نمونه از این بن‌مایه در ادبیات رسمی گذشته بازیابی شده، خویشکاری‌های بن‌مایۀ «غیب‌گویی پرنده» در «قصۀ شهر سنگستان» با خویشکاری‌های آن در داستان‌های عامه همانندی بیشتری دارد و بسامد آن در قصه‌های عامه بیشتر است. با توجه ‌به تصریح اخوان‌ثالث بر علاقه‌اش به استفاده از ادبیات عامه، وام‌گیری او در بن‌مایۀ مدنظر در شعر «قصۀ شهر سنگستان» ـ که اساس این مقاله است ـ پذیرفتنی‌تر می‌شود.
 
متن کامل [PDF 628 kb]   (210 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل |
دریافت: ۱۳۹۷/۵/۲ | پذیرش: ۱۳۹۷/۱۱/۲۳ | انتشار: ۱۳۹۸/۲/۷

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول